در فرآیند لاستیک سازی، لاستیک نامی کلی می باشد که به پلیمرهایی اطلاق می شود که دارای خاصیت کشسانی هستند و پس از دستکاری به شکل اصلی خود بازگردند. درواقع ریشه استفاده از لاستیک در آمریکای مرکزی و غرب هند برمی گردد، اما با تصمیم گیری برای تجاری سازی لاستیک و شروع این فرآیند، در جوامع غربی راه یافت. امروزه در بسیاری از محصولات از لاستیک استفاده می شود انواع لاستیک به دو گروه: لاستیکی طبیعی و لاستیک مصنوعی تقسیم می شوند. لاستیک طبیعی از شیره برخی از گیاهان و درختان ساخته می شود اما لاستیک مصنوعی از ترکیبات شیمیایی ساخته شده و به طور معمول از روغن به عنوان ماده پایه استفاده می کند. در این مقاله ما به معرفی و بررسی انواع مختلف ماشین آلات لاستیک سازی که شامل: دستگاه تزربق لاستیک، دستگاه کلندرینگ لاستیک، اکسترودر لاستیکی، دستگاه بنبوری، دستگاه غلطک لاستیک سازی، دستگاه پرس لاستیک می شود، خواهیم پرداخت.
انواع ماشین آلات لاستیک سازی
-
دستگاه تزریق لاستیک
فرآیند تزریق لاستیک یکی از روش های ساخت قطعات لاستیکی می باشد که در آن مواد اولیه لاستیکی به داخل حفره قالب تزریق و مراحل پخت، در داخل آن انجام خواهد گرفت. از مزایای این روش ، در مقایسه با روش قالب گیری فشاری و انتقالی، می توان پایین بودن میزان ضایعات، صرفه جویی در نیروی انسانی و بالاتر بودن سرعت تولید نام برد.
کنترل دمای دستگاه تزریق لاستیک
در قسمت تزریق ماشین، با کنترل دمای روغن تعبیه شده می توان دمای انباره تزریق، پیچ و سیلندر خوراک گیری را کنترل نمود که این از اسکورچی شدن آمیزه جلوگیری می کند.
در بخش خوراک گیری نوع ویژهای از موتور هیدرولیک با توان بالا بکار رفته که بخاط این موتور امکان تغذیه هر نوع آمیزه الاستومری فراهم شده است. در عین حال در پرس هیدرولیک نیز امکاناتی قرار داده شده تا هوای حبس شده از آمیزه به آسانی خارج گردد. همچنین می توان در صورت نیاز جهت خارج کردن هوای حبس شده پمپ خلاء را نیز به دستگاه اضافه نمود.
با استفاده از سیستم کنترلی PLC و میکرو کامپیوتر همراه آن، می توانید به راحتی پارامتر های مختلف ماشین تزریق را، با دقت بسیار بالا تنظیم نمایید. این سیستم با پیشرفته ترین تکنولوژی تجهیز شده و دو مزیت بزرگ داشتن عملکرد طولانی و قابل اعتماد بودن را به همراه دارد. تنها با فشردن یک کلید اپراتور قادر است متغیر های مختلف قالب گیری مثل: فشار، سرعت و دما را برای هر قالب بصورت مجزا در حافظه داخلی سیستم کنترلی ذخیره و به هنگام نیاز مجددا بازیابی کند.
![دستگاه تزریق لاستیک](http://miadsanat.com/wp-content/uploads/2021/06/دستگاه-تزریق-لاستیک-300x293.jpg)
-
دستگاه کلندرینگ لاستیک Calender
کلندرینگ در واقع به معنی عبور یک ماده خمیری شکل بین چند رل چرخان که ایجاد محصولی ورق مانند می کند
از این فرایند به طور وسیعی در صنایع پلاستیک، لاستیک،کاغذ و نساجی استفاده می شود.کلندر ماشینی است که با استفاده از مواد الاستومری و گاهی اوقات به همراه مواد تقویت کننده همچون الیاف فلزی و غیر فلزی، محصولات ورقه ای شکل در اندازه ها و ابعاد و اشکال مختلف تهیه می کند. یک کلندر در ساده ترین حالت خود شبیه به یک غلتک است. عموما کلندر ها با بیش از دو رل ساخته شده می شوند بطور معمول با 3 یا 5 غلطت و از نظر نحوه قرارگیری رل ها در انواع گوناگونی قابل تولید هستند. برای تولید پیوسته نوار یا ورق های نازک لاستیکی از دستگاه کلندرینگ استفاده می شود.
از نظر ابعاد کلندر ها در اندازه های متفاوت نسبت به اندازه های آزمایشگاهی تا ابعاد بسیار بزرگ و با چندین تن وزن ساخته می شوند. با این وجود کلندر سه رله عمودی با قطر 42 و طول 68 اینچ و کلندر چهار رله Z و L با قطر 28 و طول 78 اینچ بیشترین کاربرد را دارند.
رل کلندر از چدن سخت ساخته شده و با فاصله بین رل ها توسط اهرمی قابل تنظیم است. هر دو رل مجاور هم در جهت مخالف یکدیگر می چرخند و یک بازگشودگی بین رل ها جهت عبور مواد تعبیه می گردد.
![دستگاه کلندرینگ](http://miadsanat.com/wp-content/uploads/2021/06/دستگاه-کلندرینگ-300x210.jpg)
-
دستگاه اکسترودر لاستیک Extruder
اکسترودر ماشینی است که به آمیزه لاستیکی تجزیه شده، نیرو وارد می کند تا با فشار از میان یک قالب عبور نموده و محصولی نواری شکل با سطح مقطع خاصی تولید کند. در خط تولید، ماشین های اکسترودر برای شکل دهی اولیه لاستیک برای عملیات بعدی و همینطور برای شکل دادن به محصولات نهایی مورد استفاده قرار می گیرند.
![دستگاه اکسترود](http://miadsanat.com/wp-content/uploads/2021/06/دستگاه-اکسترود-300x166.jpg)
تقسیم بندی اکسترودر ها از نظر تغذیه
اکسترودر هایی که از روی دمای مواد مورد تغذیه آنها که برای انجام عملیات ضروری می باشد تفکیک می شوند دو دسته اند: 1_ اکسترودر تغذیه گرم 2_ اکسترودر تغذیه سرد
تفاوت عمده فیزیکی میان اکسترودر های سرد و گرم در نسبت طول به قطر مارپیچشان می باشد. برای ماشین های گرم که قسمت قابل ملاحظه ای انرژی جهت گرم کردن و پلاستیکی کردن مخلوط لاستیک روی میل انجام شده عمل مارپیچ اکسترودر صرفا انتقال و اعمال فشار می باشد. این باعث می شود که ماشین ها کوچک بوده و دارای طول های مارپیچی بر حسب قطر آنها از 3d تا 5d باشند.
علاوه بر عملیات انتقال و فشار به وسیله مارپیچ، در اکسترودر های سرد می بایستی مارپیچ بتواند در لاستیک کارهای مکانیکی لازم جهت بالا بردن دما و رسیدن به درجه حرارت مورد نظر را انجام دهد و نرمی مواد هنگام خروج از دای را به وجود آورد. این امر باعث می شود که مارپیچها دارای طول هایی بیشتر در محدوده 9d تا 15d باشند و حتی در بعضی کاربرد ها ممکن است از مارپیچ هایی بزرگتر از این هم استفاده شود.
اکسترودر های سرد در حد وسیعی جای انواع گرم را در خطوط تولید گرفته اند. این جایگزینی بیشتر در خطوطی صورت گرفته که با کار دراز مدت و یا دقت در اندازه گیری ابعادی صحیح مورد نظر بوده است این ماشین با پیشرفتهای قابل ملاحظه ای که ناشی از تنوع طرح های توسعه یافته و اطلاع از فنون کار بوده در بدست گرفتن بازار ماشین آلات سهم بسزایی داشتند.
در مقاله بعدی با نام دستگاه های ماشین سازی به معرفی و بررسی دیگر دستگاه های موجود در صنعت لاستیک سازی می پردازیم (: